Бенчмаркинг как инструмент системы управления вузом. Бенчмаркинг жоғары оқу орны жүйесін басқару құралы ретінде. - Abdykhalykova, A. M. (Journal of Educational Sciences, 2016)
Бенчмаркинг – это исследование и внедрение лучшего из опыта конкурентов и предприятий других сфер деятельности. Бенчмаркинг способствует повышению уровня конкурентоспособности высшего учебного заведения, увеличению прибыли, качества предоставляемых образовательных услуг. В статье рассматривается роль бенчмаркинга как инструмента системы управления вузом. Раскрываются понятия и виды бенчмаркинга, даны рекомендации практического применения бенчмаркинга. Проанализирован зарубежный опыт инновационного развития образования. Также рассмотрены основные проблемы, стоящие перед высшими учебными заведениями. Практическое применение бенчмаркинга обозначено в четырех последовательных действиях, таких, как понимание деталей собственных процессов управления учебной, научной и инновационной деятельностью высшего учебного заведения, анализ деятельности других высших учебных заведений, сравнение результатов других высших учебных заведений с результатами анализируемых университетов, внедрение необходимых изменений для сокращения отрыва. Все эти действия приводят к результативности всех основных процессов жизненного цикла образовательных услуг высшего учебного заведения. Рассмотрение опыта зарубежных вузов развивает все этапы планирования процессов жизненного цикла образовательных услуг и дает возможность принимать максимально эффективные решения различных проблем по совершенствованию системы управления качеством образования высшего учебного заведения. Идеология современной системы управления и является всесторонним фундаментальным правилом руководства и управления процессом постоянного улучшения деятельности организации для удовлетворения требований всех заинтересованных сторон. На основе изучения продвижения реформирования традиционных вузов приведен сравнительный анализ внутренней среды вуза. Дается понятие о том, что использование в механизме управления конкурентоспособностью вуза концепции бенчмаркинга позволяет внедрять лучший опыт ведения деятельности, совершенствовать качество и эффективность управления, формировать новую концепцию ведения образовательного процесса, оценивать профессионализм руководства, что, в конечном итоге, приводит к обеспечению устойчивого развития учебного заведения и достижения заданного уровня конкурентоспособности.Бенчмаркинг – бұл басқа салалар бойынша мекемелер мен бәсекелесұйымдардың ең озық тәжірибесін зерттеу және енгізу. Бенчмаркингжоғары оқу орнының бәсекеге қабілеттілігінің деңгейінің артуына,пайданың өсуіне, білім беру сапасының жоғарлауына септігін тигізеді.Мақалада бенчмаркингтің жоғары оқу орнын басқару жүйесініңқұралы ретіндегі рөлі қарастырылады. Бенчмаркинг түсінігі мен оның түрлері анықталып, бенчмаркингті практикалық түрде қолдану туралыұсыныстар беріледі. Білім беру жүйесін инновациялық дамытудыңшетелдік тәжірибелері талданған. Сонымен қатар жоғары оқу орындарының алдында тұрған негізгі мәселелер қарастырылған.Бенчмаркингтің практикалық қолданылуы оқу, ғылыми жәнеинновациялық қызметті басқару үдерісінің өзіндік детальдарынтүсіну, басқа жоғары оқу орындарының қызметіне талдау жасау,басқа жоғары оқу орындарының нәтижелерін талданып отырғануниверситеттердің нәтижелерімен салыстыру және үзілісті қысқартубойынша қажетті өзгертулерді ендіру сияқты төрт бірізді әрекеттебелгіленген. Бұл іс-әрекеттер жоғары оқу орындарының үдерісінде көрсетілетін білім беру қызметтерінің барлық циклдағы негізгі түрлерініңөміршеңдігі мен нәтижелілігіне әкеледі. Шетелдердегі жоғары оқу орындарының тәжірибесін қарастыру білім беру қызметі үдерісініңөмірлік циклдарының барлық кезеңдерін жоспарлауды дамытуға,жоғары оқу орындарындағы білім беру жүйесін басқару сапасынжетілдірудің алуан түрлі мәселелерінің шешілуіне жоғары мүмкіндікбереді. Басқару жүйесінің қазіргі заманғы идеологиясы басқарудыңжан-жақты іргеліережелері, ұйымдардағы басқару қызметіндегіүдеріс талаптарының үнемі жақсартылуын және қызығушылық танытушы жақтардың барлығының талаптарын қанағаттандыру болыптабылады. Дәстүрлі жоғары оқу орындарының қайта құрылуын зерттейкеле, жоғары оқу орындарының ішкі ортасына салыстырмалы талдаужасалған. Басқару механизмінде жоғары оқу орындарының бәсекегеқабілеттілігін пайдалануда бенчмаркинг тұжырымдамасы қызметтіңең жақсы тәжірибесінендіруге, басқарудың сапасы мен тиімділігін арттыруға, білім беру үдерісінің жаңа тұжырымдамасын қалыптастыруға, басшылықтың кәсібилігін бағалауға мүмкіндікберіп, оның түпкі нәтижесі оқу орындарының тұрақты дамуынқамтамасыз етуге және бәсекеге қабілеттіліктің қажетті деңгейінежетуге апаратыны туралы түсінік беріледі.