История развития детских музыкальных школ в Казахстане. - Mukasheva, A.A. Smetova, A. B.; Smetova, A. A. (Journal of Educational Sciences, 2016)
В статье авторы рассмотрели историю и проблемы развития детскихмузыкальных школ в Казахстане. Изучение и осмысление историиразвития детских музыкальных школ в Казахстане на современномэтапе помогает понять, какую роль играли эти школы в эстетическом,духовно- нравственном воспитании школьников в советский период.Анализ архивных материалов, который представлен авторами,показывает, что во всех областных центрах и городах республикиежегодно открывались детские музыкальные школы. Организацияи расширение детских музыкальных школ в Казахстане способствовалоприобщению детей к искусству, их разностороннему развитию,музыкальному воспитанию, а также подготовке музыкальных кадрови решению культурных запросов республики в целом. Примечательно,что большинство детских музыкальных школ-семилеток открывалосьв сельской местности, филиалы детских музыкальных школ организовывались непосредственно при промышленных предприятиях,новостройках, совхозах и колхозах, чего не наблюдается в современный период. Авторами в статье представлены архивныематериалы, а также таблицы, в которых даны сведения о количестведетских музыкальных школ и численности учащихся в них.Представленная авторами диаграмма показывает,что социально-экономическая ситуация 90-х годов и постсоветского периодаспособствовала сокращению многих внешкольных учреждений.Это еще раз доказывает социально- экономическую, политическуюобусловленность системы образования, культуры, искусства. Авторыподчеркивают, что финансово-экономические трудности в эти годыпреодолевались за счет уменьшения количества учреждений,предназначенных для развития детей, и именно в эти годыуменьшилось количество не только музыкальных школ, но идругих внешкольных учреждений. В своей статье авторы показывают,что именно в 90-е годы ХХ в. услуги многих внешкольных образовательных учреждений, в том числе и музыкальныхшкол стали платными. В новых экономических условиях оплатаза обучение была довольно высокой, это привело к тому, что училисьв музыкальных школах дети из обеспеченных семей, а дети из малообеспеченных семей не имели такой возможности.Мақалада авторлар Қазақстандағы балалар музыкалық мектептерініңдаму мәселелері мен тарихын қарастырған. Заманау кезеңдеҚазақстандағы балалардың музыкалық мектептерінің даму тарихынқайта қарау және зерттеу кеңес кезеңінде бұл мектептердіңбалаларға рухани-адамгершілік, эстетикалық тәрбие берудегі қандайрөл атқарғандығын түсінуге болады. Авторлар ұсынған архивқұжаттарын талдау республикамыздың барлық облыс орталықтарымен қалаларында жыл сайын балалар музыкалық мектептерініңашылғандығын көрсетеді. Қазақстандағы балалар музыкалықмектептерінің кеңеюі мен ұйымдастырылуы балаларды өнерге баулуға,оларды жан-жақты дамытуға, музыкалық тәрбиелеуге, сонымен қатар,тұтастай алғанда республикада мәдени мәселелерді шешуге жәнемузыкалық кадрларды дайындауға мүмкіндік берді. Атап өтетінжайт, жеті жылдық балалар музыкалық мектептерінің көбісі ауылдықжерлерде ашылды, балалар музыкалық мектептерінің филиалы тікелейөнеркәсіп мекемелерінің, жаңа құрылыстардың, совхоздар мен колхоздардың жанынан ұйымдастырылды, бұл үдеріс қазіргі замандабайқалмайды. Мақалада авторлар архив материалдарын, соныменқатар, балалар музыкалық мектептерінің саны және оларды оқығаноқушылардың саны туралы мәліметтер көрсетілген кестелер ұсынды.Авторлар көрсеткен диаграмма көрсеткендей, посткеңестік кезеңдегіжәне 90-жылдардағы әлеуметтік-экономикалық жағдайлар көрсеткендей, мектептен тыс мекемелердің қысқарғандығын көрсетеді.Бұл тағы да мәдениет, өнер, білім беру жүйесі әлеуметтік-экономикалық, саяси негізделгендігін көрсетеді. Авторлар осы жылдардағы қаржылық- экономикалық қиындықтар балалардыдамытуға арналған мекемелдердің санының қысқарту есебіненшешілді, осы жылдары тек қана музыкалық мектептен ғана емес, басқада мектептен тыс мекемелер қысқарды. Авторлар бұл мақаладаХХ ғасырдың 90-жылдары көптеген мектептен тыс білім берумекемелердің, соның ішінде музыкалық мектептердің ақылыболғандығын көрсетеді. Жаңа экономикалық жағдайда оқыту ақысыжоғары болды, сол себепті музыкалық мектептерде ауқатты отбасынаншыққан балалар ғана оқуға мүмкіндік алды, ал аз қамтылған отбасынаншыққан балалар мұндай мүмкіндікке ие болған жоқ.