Оқушылардың биологиялық түсініктерін қалыптастыру және дамыту әдістері (Journal of Educational Sciences, 2018)
Мектептегі биология курсы мен биология ғылымның арасындағы айырмашылық біліммазмұнының мақсаты, көлемі, құрылымы, әдістері және формасымен анықталады. Ғылымныңмақсаты – зерттеулер арқылы табиғаттың бізге белгісіз жақтарын ашу. Мектеп курсыныңмақсаты – мектеп оқушыларына фактілер арқылы ғылымның заңдарын түсіндіру болыптабылады. Бұл үшін оқушылардың санасында биологиялық түсініктерді қалыптастыру өтемаңызды. Мұғалімнің дидактикалық құзыреттілігі оқу бағдарламасы шеңберіндегі күрделіғылыми теорияларды және одан туындаған мәселелерді түсіндіру біліктілігіне байланысты.Бұл жердегі маңызды сұрақ – «қалай оқыту керек?» және «оқушыларды неге үйрету керек?».Биология курсы әдіснамада генетикалық, морфологиялық, анатомиялық, физиологиялық,экологиялық,жүйелілік, филогенетикалық, цитологиялық, эмбриологиялық және агрономиялықсанитарлы-медициналық тұрғыларды біріктіреді. Өмірдің бірлік тұжырымдамасы - бұл зат пенэнергияның трансформациялануы, фотосинтез және хемосинтез, автотрофты және гетеротрофтыағзалардың алмасуы және т.б. Мұның бәрі жаңа экологиялық дәуірді – биосфераның тарихидамуын, адам еңбегі және жер қыртысының қыртысы ретінде ойлауды көрсететін ноосферанытүсінуге әкеледі. Ботаника, зоология, адам анатомиясы, физиология және денсаулық жәнебиологияның жалпы курстары жеке ағзалардың даму заңдылықтарын ғана емес, сондай-ақағзалардың тарихи даму заңдылықтарын да көрсетеді.Өсімдіктер мен жануарлардың түрлерін оқып үйренуде оқушыларда органикалықәлемнің дамуы туралы қарапайым түсініктер болуы керек. Мақалада жүргізілген тәжірибелік-педагогикалық зерттеулердегі биология сабақтарын оқыту тәжірибесі жинақталған. Биологиялықғылыми түсініктерді түсіндіруге ерекше назар аударылып, биологияны оқыту әдістемесіұсынылады. Тәжірибелік- педагогикалық зерттеуге Алматы қаласындағы №139 мектептің 9сынып оқушылары қатысты.Түйiн cөздep: интeгрaция,дeдуктивтi,трaдуктивтi,индуктивтi,aбcтрaкция, дидaктикa.