Тұлға философиялық, педагогикалық және әлеуметтік-психологиялық түсінік ретінде (Journal of Educational Sciences, 2018)
Әлемдік дамудағы жаһандану үдерістері халықаралық интеграцияның кеңеюіне ықпалетуімен қатар, тұлғаның да дамуына әсер етеді. Сондықтан адамның тұлғалық дамуымәселесі елдің экономикалық және әлеуметтік даму шарттарын қалыптастыратын маңыздыфакторға айналды. Тұлға теориясы қоғамдық және гуманитарлық ғылымдар шеңберіндеерекше дамуда. Адамзат қоғамының дамуының басында тұлға теориясы философиялықғылымдарда талданды. Берілген мақалада тұлға қоғамдық және гуманитарлық ғылымдардыңнысаны ретінде айқындалады. Мақаланың пәні ретінде тұлға теориясына байланысты кейбірқызықты идеялардың философиялық, педагогикалық және әлеуметтік-психологиялықтүсініктері саналады. Зерттеудің мақсаты – тұлға теориясы эволюциясының негізін қалайтынқағидаларын сәйкестендіру. Философия, педагогика және психологияның маңызды өкілдерініңкөзқарастары мен қызықты идеялары қарастырылған. Алынған нәтижелер жоғары мектепқызметінде тұлғалық-бағдарлы оқыту барысындағы мұғалімдер мен студенттердің мәдениетінқалыптастыруда қолдануға болады. Зерттеудің әдістемелік негізін тұлғаны философиялық,педагогикалық және әлеуметтік-психологиялық түсінік ретінде зерттеудің жалпы заңдылықтары,қағидалар, тәсілдер мен әдістер жүйелері құрайды. Соның ішінде, танымның диалектикалықәдісі тұлға түсінігін түрлі деңгейде қарастыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, зерттеунәтижелері философия, педагогика және психология әдіснамалары арқылы алынды. Зерттеудетұлға ұғымының философия, педагогика және психологиядағы түсініктік аппараты айқындалдыжәне жүйеленді. Ол үшін шетелдік авторлардың тұлға теориясы тұжырымдамалары талданды.Руханият, мораль, тұлғаның әлеуметтенуі мәселелері қарастырылды. Тұлғалық-бағдарлы оқытушарттарындағы мұғалім тұлғасы мәселесіне ерекше мән берілді. Сондықтан берілген зерттеужұмысының нәтижелері студенттер арасындағы оқу процесі мен тәрбие жұмыстарындапайдалану өз жемісін береді. Жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы мынада: тұлға теориясытүсінігі құрылымданды және жүйеленді, философиялық, педагогикалық және әлеуметтік-психологиялық тұжырымдарға ерекше назар аударылды.Түйін сөздер: тұлға, түсінік, мұғалім, тұлғалық-бағдарлы оқыту, гуманистік психология.