Team interaction for integration of students with intellectual disabilities. Интеграция школьников с ограниченными возможностями через командное взаимодействие. Мүмкіндігі шектеулі мектеп оқушыларының кіріктірілген командалық өзара әрекеттестіктері. (Journal of Educational Sciences, 2016)
The article is devoted to the problem of training of children with different intellectual capabilities in regular schools. The author notes the necessity of constant development of inclusive processes in the classroom.According to the testimony of the author in Bulgaria is widely represented in the group of children with intellectual disabilities are integrated in the system of inclusive education. The author agrees with the opinions of various experts, which is not always the integration can be the solution of problems of education of children with intellectual disabilities. He agreed that children with moderate or severe mental retardation should study in a modern special schools or day care centres for children. It is alleged that Bulgarian secondary schools do not have the necessary resources and vision of inclusive education. Here, in the author’s opinion it is necessary the cooperation of specialists of different profiles in the preparation of individual educational programs for each of the integrated child. In the result of questionnaires and diagnostic interviews with parents of children with mental disabilities were identified barriers in the education of children of this category and it is proved that the teamwork is the basis of successful educational integration of children with special educational needs. Also it is proved that two of the identified obstacles: lack of individual work and aggression of a child in this category are in direct connection with the provision of the second teacher in the classroom, as well as the presence of additional specialized training support. On the basis of the obtained data are made following conclusions:• team cooperation in the assessment of needs and planning of teaching strategies for children with intellectual disabilities is the basis of educational integration;• introduction of joint training in schools Bulgaria will increase the satisfaction of parents and improve the efficiency of educational integration of children and pupils with intellectual disabilities;• you must use all possible resources to cope with the difficulties of integration and education of students with intellectual disabilities and need special model for training and professional development.Статья посвящена проблеме обучения детей с различнымиинтеллектуальными возможностями в обычных школах. Автор отмечаетнеобходимость постоянного развития инклюзивных процессов в классе.По свидетельству автора в Болгарии широко представлены группыдетей с интеллектуальной инвалидностью, интегрированные в системеинклюзивного образования. Автор соглашается с мнениями различныхспециалистов, что не всегда интеграция может быть решением проблемобучения детей с ограниченными интеллектуальными возможностями.Он согласен с тем, что дети с умеренной или тяжелой формой умственной отсталости должны учиться в современных специальныхшколах или центрах дневного ухода за детьми. Утверждается, что болгарские общеобразовательные школы не имеют необходимыхресурсов и ведения инклюзивного образования. Здесь, по мнениюавтора, необходимо взаимодействие специалистов разного профиляв составлении индивидуальных образовательных программ для каждого интегрированного ребенка. В результате анкетированияи диагностических бесед с родителями детей с ограниченнымиумственными возможностями были выявлены барьеры в обучениидетей данной категории и доказано, что командное взаимодействие является основой успешной образовательной интеграции детей сособыми образовательными потребностями. Также доказывается,что два из выявленных препятствий – отсутствие индивидуальнойработы и агрессия ребенка данной категории – находятся в прямойсвязи с предоставлением второго учителя в классе, а также с наличиемдополнительной специализированной учебной поддержки. На основеполученных данных делаются следующие выводы: • командноевзаимодействие в проведении оценки потребностей и планированиястратегии преподавания для детей с интеллектуальной инвалидностьюявляется основой образовательной интеграции; • введение совместногообучения в школах Болгарии удовлетворит родителей и повысит результативность образовательной интеграции детей и учащихся с интеллектуальной недостаточностью; • необходимо использованиевсех возможных ресурсов, чтобы справиться со сложностями интеграции и образования студентов с ограниченными интеллектуальными возможностями, нужна специальная модель для обучения и профессионального развития. Мақала жалпы мектептегі әртүрлі интеллектуалдық мүмкіндіктері бар балаларды оқыту мәселесіне арналған. Автор сыныпта инклюзивті білім беруді үнемі дамытып отырудың қажеттілігіне тоқталады. Автор Болгарияда инклюзивті білім беру жүйесіне кіріктірілген интеллектуалдық мүгедектікке ұшыраған балалар тобының көптігін куәлікке тартады. Автор сол сияқты интеллектуалдық мүмкіндігі шектеулі балаларды оқыту мәселесін кіріктіру арқылы шешудің барлық жағдайда мүмкін еместігін айтқан әртүрлі мамандардың көзқарасымен келіседі. Ол қалыпты және ауыр формадағы ақыл-есі ауысқанбалалардың арнайы мектептерде немесе сондай балаларды қарайтынкүндізгі орталықтарда оқығаны дұрыс деген пікірді де қоштайды.Болгарияның жалпы білім беретін мектептерінде инклюзивті білімберуге қажетті ресурстардың жоқтығы айтылады. Автордың ойынша,мұндай жағдайда әр оқушыға кіріктірілген жеке білім беру бағдарламаларын құрастыру үшін әртүрлі бағдардағы мамандардыңөзара әрекеттестігі қажет. Сауалнама нәтижесі және ата-аналарменжүргізілген диагностикалық жұмыстың қорытындысы аталған категорияға енетін балаларды оқытуда кездесетін кедергілердіжою және ақыл-ес мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекше білімдік қажеттіліктерін өтеу үшін білім беруді командалықәрекеттестікпен кіріктірудің табыстылығын көрсетті. Соныменқатар, анықталған екі кедергінің: жеке даралық жұмыстың жоқтығыжәне осы категориядағы балалардың агрессиясы сыныпқа бөлінгенекінші мұғалімге тікелей байланыстылығымен және оқуда арнайықосымша қолдау көрсетудің бар болуымен дәлелденеді. Алынғаннәтижелер бойынша төмендегідей тұжырым жасалады: • командалықөзара әрекеттестік интеллектуалдық мүгедектікке ұшыраған балаларды оқытудың стратегияларын жоспарлауда, олардың қажеттіліктерін бағалауда білімді кіріктірудің негізі болып табылады.• Болгария мектептерінде бірге оқытуды ендіру ата-аналардыңталаптарын қанағаттандыруға, кіріктірілген білім беру нәтижесін жетілдіруге және интеллектісі жетіспейтін оқушылардың сұранысынкеңейтуге негіз болады. • Білім беруді интеллектуалдық мүмкіндігі шектеулі студенттермен кіріктіруде мүмкін болатын барлық ресурстарды пайдалану, оларды оқыту және кәсіби дамыту үшін рнайымодель жасау қажет.