Оқушылардың функционалдық сауаттылығы – мәтінмен жұмыс: өзін-өзі тану сабақтарында оқу дағдыларын қолдану мүмкіндіктер (Journal of Educational Sciences, 2020)
Мақалада өзін-өзі тану сабақтарында дамытуға болатын оқушылардың оқу сауаттылығықарастырылады. Қазіргі уақытта оқу сауаттылығы тіл және әдебиеттану курстарында көбірекайтылады. Бүгінгі оқушылар үшін мәтінмен, электронды мәтіндермен жұмыс жасау дағдыларымаңызды деп саналады. Оларды оқу жетістіктерінің халықаралық PISA, PIRLS сияқты жүйесіндебағалайды. Мектеп оқушыларының заманауи ұрпағы цифрлық деп аталатындықтан олардыңкөбісінде қабылдаудың визуалды коды басым болады, сол үшін педагогтер вербальды-логикалықойлауды қалыптастыруда оқушылардың мәтінді оқып түсіну дағдыларын дамытуға баса назараударады.Мақаланың мақсаты – мәтінмен жұмыс жасау арқылы өзін-өзі тану сабақтарындағы құнды-лықтарды айқындау үшін функционалды сауаттылық феноменін талдау және функционалды оқусауаттылығын дамыту техникаларын қолдану мәселесін өзектендіру, ұсыныстар беру.Оқу сауаттылығы біліктері мәтіннен алынған ақпараттарды қолдану мен олардыңмағынасын түсініп іздеп табуға, оқушылардың танымдық қабілеттерін дамытуға бағытталады.Мақалада өзін-өзі тану сабақтарындағы мәтіннің құндылықтық-мағыналық мазмұнын анықтауғаарналған тапсырмалар ұсынылады. Тапсырмалардың кейбір түрлері оқушыларды мәтінніңмағынасын сыныптастарымен бөлісуге, өзінің оқиғасын құрастыруға және соған байланыстықұндылықтарды ажырата алуға үйретеді. Мұндай тапсырмалар оқиға айту өнері, сторителлингқұрастыру, «Мұғалім сыйы» және шығармашылық жұмыстарды орындауда қолданылуымүмкін.Түйін сөздер: оқу сауаттылығы, өзін-өзі тану құндылықтары, құндылықты бағдарлы оқыту,өзін-өзі тану сабақтары.