Современные проблемы формирования полиэтнической культуры школьника: историография исследований в Казахстане. Оқушылардың көпэтникалық мәдениетін қалыптастырудың қазіргі мәселелері: Қазақстандағы тарихнамалық зерттеулер.

Аңдатпа

Автор анализирует трансформацию казахской национальной идеи в казахстанскую государственную национальную идею. На современном этапе развития отечественной педагогической науки идет поиск новой системы ценностей и разрешения противоречий общественного сознания – общенациональной казахстанской идеи. Далее автор приводит данные о современных достижениях, современном состоянии, новых особенностях системы образования республики. Структура высшего образования приведена в соответствие с Международной стандартной классификацией образования, реструктурировано техническое и профессиональное образование, создана Национальная система оценки качества образования, включающая в себя элементы независимого внешнего оценивания, создаются условия для внедрения 12-летней модели обучения. За рубежом обучаются более 20 тыс. казахстанцев, около 3000 стипендиатов международной стипендии Президента Республики Казахстан «Болашак» обучаются в 27 странах мира. В то же время констатируется проблема необходимости повышения качества казахстанского об-разования. Основная идея статьи заключается в тезисе расширения и усиления этнопедагогической и поликультурной составляющих как основы казахстанского образования. Причем этнопедагогический и полиэтнический подход должны носить не фрагментальный, а глобальный, комплексный, системный характер в современном обучении и воспитании. В статье рассмотрены историографические данные исследований полиэтнической культуры. Продемонстрирована проблема формирования полиэтнической культуры школьника на современном этапе развития педагогической науки. Приведена историография казахстанских ученых в области исследований полиэтнической культуры в контесте постсоветских научных работ и междисциплинарном видении. Рассматриваются идеи поликультурной среды воспитания подрастающих поколений казахстанцев. Установлено, что в науке получили развитие отдельные научные школы (этнопедагогическая, этнопсихологическая, гуманистическая педагогика и др.), изучающие те или иные стороны межэтнических взаимоотношений, ценностные ориентации подрастающего поколения, качества личности школьников, обеспечивающие продуктивно-творческое преобразование полиэтнической среды как составляющих полиэтнической культуры. Автор қазақ ұлттық идеяларының қазақстандық мемлекеттік ұлттық идеялармен ұштасуын талдайды. Отандық педагогика ғылымының қазіргі дамуында жаңа құндылықтарды іздеу және қоғамдық сана мен жалпыұлттық қазақстандық идеялардың қарама-қайшылығын шешу мәселесін қарастырады. Автор республикадағы білім беру жүйесінің қазіргі жетістіктері, жай-күйі және өзіндік ерекшеліктері туралы мәліметтер келтіреді. Мақалада, сонымен қатар техникалық және кәсіби жоғары білім беру құрылымының Халықаралық стандарттар классификациясына сәйкестендірілгені, сыртқы тәуелсіз бағалау элементтерінен тұратын білім сапасының Ұлттық жүйесі , 12 жылдық оқыту моделін ендірудің алғышарттары жасалғаны туралы айтылады. Қазақстан Республикасы Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясының 3000 иегері әлемнің 27 елінде білім алып, шетелдерде 20 мыңнан астам қазақстандықтар оқып жатса да, Қазақстандық білім берудің сапасын көтеру сонда да мәселе туындатып отырғаны сөз болады. Мақаланың тезисінде қазақстандық білім берудің негізгі құрамы ретінде этнопедагогикалық және көпмәдениеттілік идеяларын кеңейтіп, нығайту қарастырылған. Этнопедагогикалық және көпмәдениеттілік қағидалары фрагменттік емес, олар сонымен қатар оқыту мен тәрбиелеуде ғаламдық,кешенді және жүйелі сипатқа құрылуы тиіс.Мақалада көпэтникалық мәдениетті тарихнамалық зерттеу қарастырылып, педагогикалық ғылымды дамытудың қазіргі кезеңінде мектеп оқушысының полиэтникалық мәдениетін қалыптастыру мәселелерін шешудің тарихи шежіресі көрініс тапқан. Көпэтникалық мәдениетті кеңестік кезең контексінде және пәнаралық ықпалдастықта қарастырған қазақстандық ғалымдар зерттеулерінің тарихнамасы мысалға алынып, жас ұрпақтың көпэтникалық ортадағы тәрбиесі туралы айтылады.