Оқушылар мен студенттердің «Электр және магнетизм» бөлімін түсіну деңгейін анықтау үшін BЕМА тестін қолдану
##doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.26577/JES.2020.v63.i2.17Аңдатпа
Бұл зерттеуде «Электр және магнетизм» бөлімін интерактивті технологияларды қолдана отырып
белсенді оқыту оқушылардың концептуалды түсінуін жақсартуға ықпалын анықтауға әрекет
жасалынды. Зерттеу жеке физика-математика мектебінің 10-11 сынып оқушылары мен стандартты
мемлекеттік
мектептерде білім алған және университеттік бағдарлама шеңберінде электромагнетизмді
зерттеуді жалғастыратын физика-техникалық факультетінің 1 курс бакалаврлары арасында
тестілеу өткізуге негізделеді. 7-сыныптан кейін жаратылыстану ғылымдары бойынша
емтихандардың жоғары нәтижелері бойынша іріктелген жеке орта мектеп оқушыларының тобы
жақсы техникалық жарақтандырылған сыныптарда, зертханалық кабинеттерде оқудан өтті. Оқу
үрдісі белсенді оқытуды қолдану арқылы өтті және оқушылар мұғалімнен қосымша түсініктеме
алу мүмкіндігіне ие болатын қосымша факультативтік сабақтармен сүйемелденді. Оқылатын
пәнді концептуалды түсіну пәнді одан әрі оқу жолын таңдаған студенттердің білімінің негізі,
негізі және негізгі физика курсының мектебіндегі оқу нәтижесі болып табылатындықтан,
біз
таңдалған фокус тобының нәтижелерін салыстыруға қолайлы деп санадық. Зерттеу The Brief
Electricity and magnetism assessment (BEMA) дайын тесті негізінде алынған, бұл 1997 жылы Рус
Чаби мен Брюс Шервуд жасаған бірнеше жауапты таңдау тесті. Бұл тестті негізінен зерттеушілер
ең алдымен колледжге қабылдау кезінде физика кіріспе курстарында немесе орта мектептің
физика курстарын тереңдету үшін өткізеді. Сипатталған зерттеуге әр топтан 30 адамнан қатысты.
Бұл зерттеу екі топтың да Электромагнетизм бөлімін концептуалды түсіну деңгейі төмен (20-
22%) екендігін көрсетті, интерактивті технологияларды пайдалану, қосымша сабақтар, белсенді
оқыту бұл бөлімде жоғары сынып оқушыларының түсініктерін айтарлықтай жақсарта алмады,
ол қазіргі кезеңдегі зерттеушілерге зарядталған бөлшектер мен электромагниттік өрістердің
өзара әрекеттесу табиғатын жақсы түсінуге көмектесетін процестерді жақсы бейнелеу үшін
басқа интерактивті бағдарламаларды қолдану қажет деген тұжырым жасауға мүмкіндік берді.
Оқушылар мен студенттер арасындағы сауалнама жүргізіліп жатқан процестерді түсіну үшін
«тірі тәжірибенің» жетіспейтіндігі туралы алдын ала қорытынды жасауға мүмкіндік берді. Тіпті
интерактивті бағдарламалар – симуляторлар электромагнетизмде болып жатқан құбылыстардың
мәнін түсінуге мүмкіндік бермейді. Себепті анықтау, материалды ұсынудағы қателіктердің
жүйелілігін анықтау зерттеушілерге болашақта осы бөлімді оқытуды өзгертуге, тіпті оқытудың
басқа қолайлы әдісін таңдауға мүмкіндік береді.
Түйін сөздер: BEMA, электромагнетизм, интерактивті ресурстар, визуализация, тестілеу,
белсенді оқыту, сыни тұрғыдан ойлау.
