Психолого-педагогические основы превентивных мер девиантного поведения. Девиантты мінез-құлықтың превентивтік шараларының психологиялық-педагогикалық негіздері.

Аннотация

В статье рассматриваются особенности профилактики в работе с подростками девиантного поведения: стратегия, система мероприятий, технология, модель, формы педагогической профилактики; направления превенции психолого-педагогической работы с подростками, зарубежные подходы в организации профилактики девиантного поведения. Стратегия профилактики девиантного поведения предполагает полное недопущение всех видов девиантного поведения за счет устранения причин, их вызывающих. ВОЗ пред- лагает систему мероприятий по девиации, которая включает в себя первичную, вторичную и третичную профилактику. Описывается опыт России, Великобритании, Голландии, Швеции, Болгарии. Технологии социальной профилактики включают: издание и распространение буклетов, брошюр, листовок, содержащих информацию о послед- ствиях употребления алкоголя, табака, наркотиков, и о других социальных рисках и проблемах; установка плакатов и билбордов с социально-профилактической информацией; передача местным СМИ специальных сведений о профилактике, в том числе создание специ- альных программ, телепередач; визиты в учреждения систем образования, здравоохранения, культуры, исполнения наказаний для проведения профилактических мероприятий; открытие специальной телефонной линии для предоставления необходимой информации о профилактике; игровые занятия с детьми на профилактические темы; индивидуальное консультирование, информирование о предупреждении проблем; уличные акции. Мақалада девиантты мінез-құлықты жасөспірімдермен жұмыс жасаудағы алдын алу шараларының ерекшеліктері: стратегия, іс-шаралар жүйесі, технология, модель, педагогикалық алдын алу түрлері, жасөспірімдермен жұмыс жасау превенциясының бағыттары, девиантты мінез-құлықты алдын алуды ұйымдастырудағы шетелдік тұрғылар қарастырылады. Девиантты мінез-құлықтың алдын алу стратегиясы оларды тудыратын себеп-салдарды толық жоюға, девиантты мінез-құлықты болдырмауға мүмкіндік береді. ВОЗ девиация бойынша бірінші, екінші, үшінші алдын алу жұмыстарын жүргізуде жүйелі іс-шараларды ұсынады. Ресей, Ұлыбритания, Голландия, Швеция, Болгария елдеріндегі тəжірибе сипатталады. Алдын алудың əлеуметтік технологияларына: буклет, брошюра, алкоголь, темекі, наркотик жəне басқа да əлеуметтік қауіп тудыратын жəне мəселелердің салдары туралы ақпараттардан тұратын нпарақтар; əлеуметтік алдын алу ақпараттары жазылған плакаттар мен илбордтар; жергілікті БАҚ хабарларында жарияланған алдын алу туралы мəліметтер, соның ішінде арнайы бағдарламалар, елебағдарламалар; алдын алу шаралары бойынша қажетті ақпараттар беруде арнайы телефон жүйелерінің ашылуы; алдын алу тақырыбы бойынша балалармен ойын сабақтары; жеке кеңес беру, мəселе бойынша ескертпе ақпарат тарату; көше акциялары кіреді. Түйін сөздер: девиантты мінез-құлық, превенция, «тəуекел обындағы» балалар, девиацияның алдын алу.