Исследование готовности будущих социальных педагогов к работе с деструктивной семьей. Болашақ әлеуметтік педагогтердің деструктивті отбасыларында жұмыс істеуге дайындығын зерттеу.

Аңдатпа

В статье теоретически обосновывается необходимость подготовки социальных педагогов к работе с деструктивной семьей и на примере исследования готовности будущих социальных педагогов к данному виду деятельности доказывается, что этот процесс вполне осуществим в рамках вузовского обучения. Актуальность данной проблемы обосновывается увеличением количества неполных, деструктивных семей, общественной занятостью родителей и низким уровнем психологической культуры, значительно влияющих на изменение характера взаимоотношений между детьми и родителями. Проанализировав проблему семьи и рассмотрев ее как объект деятельности будущего социального педагога, автор переходит к анализу феномена «готовность» как исходного в профессиональной подготовке будущих социальных педагогов. Приводится подробный анализ проблемы изучения феномена «готовность» в трудах зарубежных и отечественных исследователей. В итоге отмечается, что феномен готовности, являющийся результатом профессиональной подготовки, определяется системой требований, которые предъявляет общество к специалисту. Согласно этому утверждается, что готовность социального педагога к работе с семьей определяется системой требований, обусловленных условиями процесса поддержки и развития системы социального и социально-педагогического сопровождения. При этом задача вуза видится в том, чтобы всей системой учебно-образовательной работы обеспечить подготовку специалистов в области работы с семьей в будущей профессиональной деятельности, наиболее полно соответствующей данным требованиям. Далее раскрывается содержание понятия «готовность социального педагога к работе с деструктивной семьей» и приводится разработанная матрица изучения готовности социального педагога к работе с семьей. По каждому из выделенных компонентов (мотивационный, содержательный, процессуальный и итоговый) дается характеристика показателей исследуемой готовности. В соответствии с разработанной матрицей выявлено исходное состояние готовности будущих социальных педагогов к работе с деструктивной семьей. Исследование проводилось на базе Казахского национального университета имени аль-Фараби. Подробное описание результатов исследования практически обосновывает необходимость последующей работы по разработке методики поэтапной подготовки будущих социальных педагогов к работе с деструктивной семьей. Мақалада әлеуметтік педагогтерді деструктивті отбасыларында жұмыс істеуге дайындау қажеттігі туралы айтылады. Зерттеуде болашақ әлеуметтік педагогтерді аталған жұмысқа дайындауды жоғары оқу орындарында оқытуда толық жүзеге асыруға болатындығы айтылады. Бұл мәселенің өзектілігі толық емес, деструктивті отбасылардың санының көбеюімен, ата-аналардың қоғамдық жұмыстарға көп тартылуымен және олардың психологиялық мәдениетінің төмен деңгейімен, сонымен қатар ата-ана мен балалар арасындағы қарым-қатынастың мінез-құлықтың өзгеруіне тигізетін әсерімен негізделеді. Отбасы мәселелерін болашақ әлеуметтік педагог жұмысының нысаны ретінде қарастыра отырып, автор «дайындық» феноменін болашақ әлеуметтік педагогті кәсіби дайындаудың тетігі екендігін талдауға көшеді.Отандық және шетел зерттеушілерінің еңбектеріне сәйкес «дайындық» феномені мәселесінің толық талдамасы беріледі. Қорытындысында дайындық феноменінің маманға қойылатын қоғамдық талаптардың жүйесін анықтайтын кәсіби дайындықтың нәтижесі екендігі көрсетіледі.Осыған орай, әлеуметтік педагогтің отбасымен жұмысқа дайындығы әлеуметтік жүйелердің дамуы және әлеуметтік-педагогикалық жетелеу мен қолдау үдерісінің даму шарттарымен айқындалатыны дәйектеледі.Жоғары оқу орындарының міндеті болашақ кәсіби қызметінде отбасыларымен жұмыс істей алатын мамандарды даярлауды оқу-білім жұмыстарының барлық жүйелерінде аталған талаптарға сәйкес қамтамасыздандырудан көрінеді. Әрі қарай «әлеуметтік педагогтің деструктивті отбасылармен жұмыс істеуге дайындығы» ұғымының мазмұны ашып көрсетіледі және әлеуметтік педагогті деструктивті отбасыларымен жұмыс істеуге дайындауды оқытатын матрица беріледі. Бөлініп алынған әр компоненттерге (мотивациалық, мазмұндық, процессуалдық және қорытынды) дайындықты зерттеу көрсеткіштері ретінде сипаттама беріледі. Жасалған матрицаға сәйкес болашақ әлеуметтік педагогтерді деструктивті отбасыларымен жұмыс істеуге дайындаудың нақты жағдайы анықталды. Зерттеу әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында жүргізілді. Зерттеу нәтижелерінің жан-жақты сипатталуы алдағы уақытта болашақ әлеуметтік педагогтерді деструктивті отбасыларымен жұмыс істеуге кезең-кезеңмен дайындаудың әдістемесін жасау қажеттігін негіздейді.