Копинг- стратегии поведения подростков: практический аспект. Жасөспірімдердің мінез- құлқындағы копинг- стратегиялар: тәжірибелік аспект.

Аннотация

В качестве актуальности выбранной тематики статьи авторы обосновывают значение совладающего поведения или психологического преодоления жизненных трудностей, так необходимое современному человеку. В основной части статьи авторы представляют результаты мини-исследования, проведенного среди учащихся 9-х классов школы-гимназии №118. Для выявления преобладающих копинг-стратегий поведения подростков использовались методика исследования базисных копинг-стратегий «Индикатор стратегий преодоления стресса» (Дж. Амирхан) и методика психологической диагностики копинг-механизмов (Э. Хейм). Также на промежуточном этапе мини-исследования была апробирована программа формирования продуктивных копинг-стратегий,целью которой являлось формирование произвольной регуляции поведения подростков, посредством воздействия на механизмы сознания, развитие волевой устойчивости, концентрации внимания, саморегуляции, произвольной зрелости, навыков самоконтроля.До и после апробации искомой программы была проведена методика психологической диагностики копинг- механизмов Э. Хейма (промежуточный и контрольный срез). Авторлар қазіргі адамның өмірдегі немесе иелік мінез- құлықтағы қиындықтарды психологиялық жеңе білуін таңдалған тақырыптың өзектілігі ретінде негіздейді. Мақаланың негізгі бөлімінде авторлар №118 мектеп-гимназияның 9-сынып оқушыларымен өткізген зерттеудің нәтижесін ұсынады. «Күйзелістерге төтеп беру стратегияларының индикаторы» (Дж. Амирхан) базалық копинг-стратегияларды зерттеу әдістемесі жасөспірімдердің иелік мінез- құлқындағы стратегияларды анықтауға және оларды зерттеу топтарында салыстыруға мүмкіндік берді. Мақалада оқушылардың копинг- стратегияларды таңдау басымдылығын бірінші кезекте өздерінің жеке мүмкіндіктеріне бағыттайтындары және мәселені шұғыл шешуді қалайтындары практикалық тұрғыда дәлелденеді. Олай болса, жасөспірімдердің көпшілігі өз проблемаларын өздері шешуге бейім және күйзеліспен өз бетінше күресе алады. Сонымен қатар шағын зерттеудің аралық кезеңінде мақсаты жасөспірімдердің мінез-құлқын ерікті түрде реттеуді қалыптастыру болып табылатын продуктивті копинг- стратегиялардың бағдарламасын байқаудан өткізу және сана механизмдеріне әсер ететін құралдар, ерік тұрақтылығын дамыту, зейінін шоғырландыру, өзін-өзі реттеу, еріктің толысу шағы, өзін- өзі бақылау дағдылары қарастырылды.