Болашақ музыка мұғалімдерінің мәдениетаралық құзыреттілігін қалыптастырудың педагогикалық тәсілдері
DOI:
https://doi.org/10.26577/JES2025852Аннотация
Мақалада болашақ музыка мұғалімдерінің кросс-мәдени құзыреттілігін дамытудың мәселелері мен перспективалары қарастырылады. Зерттеу мақсаты жоғары оқу орындарында студент-музыканттардың кәсіби даярлығында кросс-мәдени құзыреттілікті қалыптастыруға деген білім деңгейі мен қажеттілікті анықтауға және оны дамытудың тиімді шараларын ұсынуға бағытталған. Зерттеудің негізгі бағыттары музыкалық білім берудегі кросс-мәдени құзыреттілікті қалыптастырудың қолданыстағы ғылыми тұжырымдамалары мен тәсілдерін талдау; жоғары оқу орындарында студент-музыканттардың кәсіби даярлық моделіндегі кросс-мәдени құзыреттіліктің білім деңгейі мен маңыздылығын анықтау; музыкалық оқу орындары студенттерінің кросс-мәдени құзыреттілік деңгейін арттыруға бағытталған музыка оқытушылары үшін практикалық ұсыныстар мен әдістемелерді әзірлеу және апробациялау болды. Зерттеу нәтижелері педагог-музыканттарды даярлауда кросс-мәдени құзыреттіліктің маңыздылығы туралы теориялық білімді кеңейтеді, ал практикалық нәтижелер жаңа әдістемелік тәсілдерді ұсынады.
Зерттеудің эмпирикалық бөлігіне Абай атындағы ҚазҰПУ және Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 98 студенті мен 46 оқытушысы қатысты. Оқытушылар мен студенттерді сұрау көрсетті: респонденттер кросс-мәдени құзыреттіліктің қазіргі жағдайы айтарлықтай жақсартуды қажет етеді деп санайды. Екі топ та ұқсас проблемалық салаларды бөліп көрсетеді және кейбір айырмашылықтарды атап өтеді. Студенттер арасында кросс-мәдени құзыреттілікті дамыту қажеттігін мойындау 48% құрады, ал оқытушылар арасында 40% құрады, бұл осы зерттеудің өзектілігін көрсетеді. Болашақ музыка мұғалімдерінде кросс-мәдени құзыреттілікті қалыптастыру үшін екі арнайы курсты қамтитын осы құзыреттілікті дамыту технологиясы ұсынылады: «Мәдениетаралық коммуникацияны оқыту» және «Болашақ музыка мұғалімдерінде кросс-мәдени құзыреттіліктің жоғары деңгейін қалыптастыру». Педагогикалық эксперимент эксперименттік топ бақылау тобымен салыстырғанда кросс-мәдени құзыреттіліктің барлық деңгейлері бойынша айтарлықтай көп прогресс көрсететінін дәлелдеді, әсіресе шығармашылық деңгейде артта қалу айқын байқалады.
Түйін сөздер: мәдениетаралық құзыреттілік, педагогикалық тәсілдер, болашақ музыка мұғалімдері, монокультуралық білім, көпмәдениетті білім, педагогикалық модель, мәдениетаралық құзыреттілікті дамыту.
