Технологии социально-терапевтической работы: педагогическое проектирование и использование в практике. Әлеуметтік-терапевтік жұмыстар технологиясы:педагогикалық жобалау және практикада қолдану.

  • A. K. Mynbayeva. Казахский национальный университет им. аль-Фараби
  • M. Seilkhanova. Казахский национальный университет им. аль-Фараби

Аннотация

Исследование, результаты которого отражены в статье, было направлено на разработку теоретических основ и изучение опыта использования терапевтических технологий современными казахстанскими педагогами. Структура статьи включает: введение, определение понятия «технологии социально-терапевтической работы»; методологические основы и подходы проектирования социально-педагогической терапии; практика использования социально-терапевтических технологий педагогами; методика обучения студентов использованию технологий социально-терапевтической работы; заключение. В первом разделе разработаны конструкты построения понятия «технология социально терапевтической работы» педагога, дано определение понятия. Технология социально-терапевтической работы – это комплекс
процедур организации и осуществления социальной терапии в социально-педагогической деятельности. Во второй части статьи рассмотрены три модели основания социально-терапевтической деятельности педагога: «модель психолого-педагогического сопровождения», «модель поддержки» и «модель помощи». На основе изучения принципов психолого-педагогического сопровождения, педагогической поддержки и помощи предложены принципы социально-педагогической терапии. Это пять принципов: личностно-ориентированного подхода, создания благоприятной педагогической, социально-терапевтической среды; обеспечения позитивной среды
развития; принцип творчества и креативности; принцип фасилитации. Разработаны модель проектирования социально-терапевтической деятельности социального педагога и технология социально-терапевтической работы как алгоритм деятельности. Технология включает (1) диагностический этап; (2) непосредственно социально-педагогическая терапия; (3) этап развития позитивного мышления и креативности как закрепление терапевтического этапа и положительных результатов; (4) этап оценки и самооценка результатов социально-педагогической терапии личности. Систематизированы методы социально-педагогической работы в табличном варианте. Изучение опыта использования социально-терапевтических технологий было проведено в поисковом экспери-
менте. Поисковое исследования показало, что 70% преподавателей вуза по психолого-педагогическим специальностям, 30% практических социальных педагогов используют социально-педагогическую терапию. Предложена методика обучения студентов использованию технологий социально-терапевтической работы. Методика обучения включает этапы: диагностический; обучающий (лекционно-тренинговый); оценочный.
Мақалада көрініс тапқан зерттеу нәтижелері қазіргі қазақстандық педагогтардың терапевтік технологиялардың теориялық негіздерін жасауға және оларды қолдану тәжірибелерін оқып-үйренуге бағытталған. Мақала құрылымы: кіріспе; «әлеуметтік-терапевтік жұмыстардың технологиялары» ұғымын анықтау; әлеуметтік-
педагогикалық терапиялардың әдіснамалық негіздері және тұрғыларын жобалау; педагогтардың әлеуметтік- терапевтік технологияларды қолдану практикасы; студенттерге әлеуметтік-терапевтік жұмыстардың технологияларын қолдануды оқытудың әдістемесі; қорытындыдан тұрады. Бірінші бөлімде педагогтың «әлеуметтік-терапевтік жұмыстарының технологиясы» ұғымын құрайтын
конструкт жасалып, ұғымға анықтама берілді. Әлеуметтік-терапевтік жұмыстардың технологиясы – бұл әлеуметтік-педагогикалық қызметтегі әлеуметтік терапияны ұйымдастыру және іске асырудың кешенді про-
цедурасы. Мақаланың екінші бөлімінде педагогтың әлеуметтік-терапевтік іс-әрекетін негіздеудің «психологиялық- педагогикалық ілестіру », «қолдау» және «көмек көрсету» сияқты үш моделі қарастырылған. Психологиялық-педагогикалық ілестіру, қолдау және көмек көрсету ұстанымдарын оқыту негізінде әлеуметтік-педагогикалық терапияның қағидалары ұсынылды. Оларға мынадай бес түрлі ұстаным кіреді: тұлғалық-бағдарлық тұрғы, педагогикалық жағымды орта қалыптастыру, әлеуметтік-терапевтік орта, дамуды
позитивті ортамен қамтамасыздандыру, шығармашылық және креативтілік ұстанымы, фасилитация ұстанымы. Әлеуметтік педагогтің әлеуметтік-терапевтік іс-әрекетін жобалау моделі және іс-әрекеттің алгоритмі ретінде әлеуметтік-терапевтік жұмыстың технологиясы жасалды. Технология (1)диагностикалық кезеңді; (2) нақты
әлеуметтік-педагогикалық терапияны; (3) терапевтік кезеңдерді және дұрыс нәтижелерді бекіту ретіндегі позитивті ойлау және креативтілікті дамыту кезеңдерін; (4) тұлғаның әлеуметтік-педагогикалық терапиясындағы бағалау және өзін-өзі бағалау нәтижелерінің кезеңдерін қамтиды. Әлеуметтік-педагогикалық жұмыстардың әдістері кестелік нұсқада жүйеленген. Әлеуметтік-терапиялық технологияны қолдану тәжірибелерін оқып-үйренуде іздену эксперименті жүргізілді. Зерттеу ізденістері жоғары оқу орындарының психологиялық-педагогикалық мамандықтарындағы оқытушылардың 70 пайызы, практикалық әлеуметтік педагогтардың 30 пайызы әлеуметтік-педагогикалық терапияны қолданатынын көрсетті. Студенттерге әлеуметтік-терапевтік жұмыстардың технологиясын қолдану әдістемесін оқыту ұсынылды. Оқыту әдістемесі үш кезеңнен тұрады: диагностикалау; оқыту ( дәрістік-тренингтік); бағалау.

Литература

1. Овчарова Р.В. Справочная книга социального педагога. – М., 2001. – С.34.
2. Шишковец Т.А. Справочник социального педагога. – М., 2005. –С.25.
3. Басов Н.Ф. и др. Социальный педагог: введение в профессию. – М.: Академия, 2007. – С.28.
4. Социальные технологии: Толковый словарь. – М., 1994. – С. 277.
5. В.Г. Маралова, Т.П. Мараловой, В.В. Хромова Психодидактические принципы обучения. // Образование и наука в Череповце: История-опыт-перспектива. – Вологда, 2001. – С. 10-11
6. Газман О.С. Воспитание и педагогическая поддержка детей / Народное образование. – 1998. – №6.
7. Коджаспирова Г.М. Педагогика: учебник для студ. образоват. учреждений средн. проф. образования. – М.: Изд.центр Владос, 2004. – 320 с.
8. Димухаметов Р.С. Обновление научных основ педагогики повышения квалификации: принцип фасилитации. – Алматы: РИПК СО, 2005. – 115с.
9. Шахгулари В.В. Сущность и содержание педагогики «помогающих отношений» // Вестник КазНУ. Серия «Педагогические науки». – 2007. – №2. – С.154-160.
Как цитировать
MYNBAYEVA., A. K.; SEILKHANOVA., M.. Технологии социально-терапевтической работы: педагогическое проектирование и использование в практике. Әлеуметтік-терапевтік жұмыстар технологиясы:педагогикалық жобалау және практикада қолдану.. Вестник КазНУ. Серия педагогическая, [S.l.], v. 39, n. 2, jan. 2016. ISSN 2520-2650. Доступно на: <https://bulletin-pedagogic-sc.kaznu.kz/index.php/1-ped/article/view/132>. Дата доступа: 22 sep. 2021
Раздел
Психолого-педагогические исследования

Ключевые слова

социально-педагогические технологии; педагогические технологии; социальная терапия; социально-педагогическая терапия; арт-терапия; әлеуметтік-педагогикалық технологиялар; педагогикалық технологиялар; әлеуметтік терапия; әлеуметтік-педагогикалық терапия;

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)

Особенность: этот модуль требует, что бы был включен хотя бы один модуль статистики/отчетов. Если ваши модули статистики возвращают больше одной метрики, то пожалуйста также выберите главную метрику на странице настроек сайта администратором и/или на страницах настройки управляющего журналом.