Концептуальные подходы к определению сущности понятий интеллектуального потенциала и капитала личности. «Зияткерлік әлеует және тұлға капиталы» ұғымдарының мәнін анықтаудағы тұжырымдамалық тұғырлар.

  • Sh. Taubayeva Казахский национальный университет им. аль-Фараби
  • K. Kozhakhmetova Казахский национальный университет им. аль-Фараби
  • A. Mynbayeva. Казахский национальный университет им. аль-Фараби

Аннотация

В статье исследовано соотношение понятий «потенциал», «интеллект», «интеллектуальный потенциал» и «интеллектуальный капитал», «менталитет». Подробно рассмотрены подходы отечественной и зарубежной психологии и педагогики. Акцентировано внимание на казахстанских работах по исследованию различных видов потенциала: личностный, аксиологический, конструктивный, коммуникативный, творческий и другие. В частности, изложены положения научной школы Н.Э. Пфейффер, подробно рассмотрены идеи когнитивной психологии российских авторов. Интеллектуальный потенциал страны накапливается десятилетиями, веками; слу-
жит основным средством развития народа, «инструментом» прогресса общества, развития его культуры. тесно связан с познавательной потребностью личности. Интеллектуальный потенциал нации имеет несколько составляющих. В него входят объективные системы, объекты и организации, а также непосредственно субъективные
составляющие, совокупность личностных потенциалов. Сущностной основой интеллекта и интеллектуального капитала являются интеллектуальные знания. Все изменения данных знаний приводят к возникновению соответствующих модифицированных форм интеллектуального капитала, которые и является основанием для
новых его содержательных характеристик и оценок. Важнейшим элементом и аспектом таких характеристик является структура интеллектуального капитала.
Мақалада «әлеует», «зияткер», «зияткерлік әлеует» және «зияткерлік капитал», «менталитет» ұғымдарының арақатынасы зерттелді. Шетелдік және отандық психология және педагогика тәсілдері кеңінен қарастырылды. Әлеуеттің әртүрін зерттеу барысында қазақстандық жұмыстарға баса назар аударылды. Атап айтқанда, Н.Э. Пфейффердің ғылыми мектебі негізге алынды, Ресей авторларының когнитивтік психология идеялары қарастырылды. Зияткерлік әлеует тұлғаның танымдық қажеттіліктерімен тығыз байланысты. Әлеует түрлері
– тұлғалық, аксиологиялық, конструктивтік, коммуникативтік, шығармашылық және т.б. Еліміздің зияткерлік әлеуеті бірнеше онжылдықтар, ғасырлар бойы жинақталады; халық, қоғам, мәдениетінің дамуының негізгі құралы ретінде қызмет етеді. Ұлттың зияткерлік әлеуеті бірнеше құрамнан тұрады. Олар – объективті жүйелер, нысандар және ұйымдар, сонымен қатар субъективті құрамдар, тұлғалық әлеуеттер жиынтығы. Әлеует және зияткерлік капиталдың негізгі мәні зияткерлік білім болып табылады. Алынған білімдегі өзгерістер зияткерлік капиталдың сәйкесінше түрлендірілген формаларының туындауына алып келеді, бұл оның жаңа мазмұндық
сипаттамаларымен бағаларының негізі.Мұндай сипаттаманың маңызды элементі және аспектісі зияткерлік капитал құрылымы болып табылады.

Литература

1. Қазақстанның интеллектуалды әлеуеті артуындағы медиамәдениеттің рөлі: «Елдің интеллектуалды әлеуеті» мемлекеттік бағдарламасы аясында Қазақстан Республикасы Мемлекеттік рәміздерінің 20 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. 9 қараша, 2012. – Алматы: Қазақ университеті, 2012 – 214 б.
2. Теоретические аспекты профессиональной подготовки педагога XXI века: учебное пособие. / под общей редакцией: д.э.н. Е.М. Арын, д.п.н. М.В. Прохоровой, д.п.н. Н.Э. Пфейфер, к.п.н. Е.И. Бурдиной. Палодар. – СПб.: Изд-во ПГУ им. Торайгырова, 2005. 270 с.
3. Седунова А.С. Психолого-акмеологические особенности активизациии интеллектуального потенциала студентов вузов. Ульяновск, 2004.
4. Холодная М.А. Психология интеллекта. Парадоксы исследования. – СПб.: Питер, 2002. – 272 с.
5. Дружинин В.Н. Интеллект и продуктивность деятельности: модель «интеллектуального диапазона» // Психологический журнал.Т. 19. № 2.- С. 61-70.
6. Щадриков В.Д. Деятельность и способности. –М.: Логос, 1994. – 320 с.
7. Боженкова Л.И. Интеллектуальное воспитание учащихся при обучении геометрии. – Калуга, 2007.
8. Булатбаева А.А. Методология исследовательской деятельности магистранта: теория и практика. – Алматы, 2009.
9. Рубинштейн С.Л. Основы общей психологии. – СПб.: Питер, 2000. – 705 с
10. Выготский Л.С. Мышление и речь. – М.: АПН РСФСР, 1956. – 248 с.
11. Теплов Б.М. Избранные труды. В 2-х томах. Т.1, 2. – М.: Педагогика, 1985.
Как цитировать
TAUBAYEVA, Sh.; KOZHAKHMETOVA, K.; MYNBAYEVA., A.. Концептуальные подходы к определению сущности понятий интеллектуального потенциала и капитала личности. «Зияткерлік әлеует және тұлға капиталы» ұғымдарының мәнін анықтаудағы тұжырымдамалық тұғырлар.. Вестник КазНУ. Серия педагогическая, [S.l.], v. 39, n. 2, jan. 2016. ISSN 2520-2650. Доступно на: <https://bulletin-pedagogic-sc.kaznu.kz/index.php/1-ped/article/view/114>. Дата доступа: 06 mar. 2021
Раздел
История. Методология современного образования..

Ключевые слова

интеллектуальный потенциал; интеллект; интеллектуальный капитал; человеческий капитал; развитие личности; развитие профессионала; нация; зияткерлік әлеует; зияткерлік капитал; адами капитал; тұлғаның дамуы; кәсіби даму; ұлт;

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)

Особенность: этот модуль требует, что бы был включен хотя бы один модуль статистики/отчетов. Если ваши модули статистики возвращают больше одной метрики, то пожалуйста также выберите главную метрику на странице настроек сайта администратором и/или на страницах настройки управляющего журналом.